MACIR
MACIR
Gökalp Şentürk
gokalpsenturk@gmail.com -
MACIR
Arefe günü annemle birlikte mezarlık ziyaretindeydik…
Rahmetli dedem, ananem, dayım ve dayımın çocukları aynı toprağın altında, yan yana yatıyordu.
Bir mezarlık bazen sadece taşlardan oluşmaz…
Bazen bir milletin hafızasını taşır.
Kabirlerin başında dua ederken düşündüm…
Bizim annem tarafı, Konya’nın bağrından kopup Yugoslavya’nın Ustrumca bölgesine göç eden Yörük Türkmeni Karamanoğlu neslindendi.
At sırtında obalar kuran, çadırdan devlete yürüyen, alın terini namus bilen bir soyun çocuklarıydılar.
Sonra tarih döndü…
Sınırlar değişti…
Ve bir zamanlar Anadolu’dan Balkanlara giden o insanlar, mübadele döneminde yeniden anavatanlarına dönmek zorunda kaldılar.
Yani bizim gündelik hayatta söylediğimiz adıyla;
“Macır” oldular.
Aslında onlar gittikleri yere yabancı değildi.
Çünkü taşıdıkları dil Türkçeydi,
duaları Türkçeydi,
yürekleri Türk’tü.
Onlar sadece yer değiştirdi…
Ama ne kimliklerini kaybettiler,
ne de millet sevdalarını…
Belki de bu yüzden Macırlar dik durdu.
Çünkü damarlarında göçebe çadırlarından devlet çıkaran Yörük Türkmenlerinin iradesi vardı.
Karamanoğlu’nun asi ruhu,
Torosların sert rüzgârı,
ve Anadolu’nun mayası vardı.
Çocukluğumuzdan beri duyduğumuz bu kelime aslında sadece bir göç hikâyesi değildir.
Bir kopuştur…
Bir hasrettir…
Bir yeniden tutunma mücadelesidir.
Ve mezar taşlarının başında bir kez daha anladım ki;
bazı insanlar öldükten sonra bile sadece ailesini değil, bir tarihin yükünü de arkasında bırakıyor.
Bazı kelimeler vardır…
Sadece bir insanı değil, bir milleti anlatır.
Sadece bir göçü değil, bir kırılışı taşır içinde.
İşte “Macır” da öyle bir kelimedir.
Bugün birçok insan bu sözü sadece bir lakap sanıyor.
Oysa Macır; bir bavula sığdırılmış hayatın adıdır.
Bir gecede bırakılan evin…
Ardına bakmadan çıkılan köyün…
Yakılmış ocakların…
Sessizce dökülen gözyaşlarının adıdır.
Aslı Arapçadan gelir.
“Muhacir”…
Yani göç eden…
Yani ayrılmak zorunda kalan…
Yani toprağını, düzenini, geçmişini ardında bırakıp bilinmez bir yola çıkan insan…
Ama bizim coğrafyamızda bu kelime başka bir anlam kazanmıştır.
Balkanlardan Anadolu’ya gelen Türklerin adıdır Macır…
Bulgaristan’dan…
Yunanistan’dan…
Kosova’dan…
Makedonya’dan…
Arnavutluk’tan…
Yugoslavya’nın dağılan şehirlerinden kopup gelen insanların ortak ismidir.
Onlar sadece yer değiştirmedi.
Bir ömrü sırtlandı.
Bir hafızayı taşıdı.
Bir milletin acısını Anadolu’ya getirdi.
Kimisinin bağı kaldı geride…
Kimisinin mezarı…
Kimisinin çocukluğu…
Kimisinin hiç dönemediği baba ocağı…
Ama dikkat edin…
Macırlar hiçbir zaman ağlayarak yaşayan insanlar olmadılar.
Düştüler…
Ama ayağa kalktılar.
Yokluk gördüler…
Ama üretmekten vazgeçmediler.
Sıfırdan başladılar…
Ama kimseye boyun eğmediler.
Gittikleri yerlere sadece valiz götürmediler;
disiplin götürdüler,
ahlâk götürdüler,
çalışkanlık götürdüler,
kültür götürdüler.
Tarlayı ekip biçtiler.
Fabrika kurdular.
Çocuklarını okuttular.
Devlete yük değil, omuz oldular.
Belki de bu yüzden…
Macırlar itaat eden değil, dik duran insanlardır.
Kula kulluk etmezler.
Haksızlık karşısında susmazlar.
Eğitime önem verirler.
Çünkü bilirler…
Cehalet, kaybedilmiş topraklardan daha büyük bir felakettir.
Macırlık bir etnik kimlik değil;
bir karakter meselesidir.
Acıyı içinde taşıyıp kin üretmemektir.
Yokluktan gelip namerde muhtaç olmamaktır.
Yıkılıp yeniden ayağa kalkabilmektir.
Bugün hâlâ Anadolu’nun birçok yerinde birine “Macır” dendiğinde;
orada bir direnişin izi vardır.
Bir mücadele vardır.
Bir vakar vardır.
Çünkü Macır demek;
kaybettikleriyle değil,
yeniden kurduklarıyla var olan insanların adıdır.
Bugün Anadolu’nun dört bir yanında “Macır” diye anılan insanlar yaşıyor.
Kimisi Balkanlardan geldi…
Kimisi yollarda sevdiklerini kaybetti…
Kimisi doğduğu toprakları bir daha hiç göremedi.
Ama hepsinin ortak bir yanı vardı:
Yıkılmadılar.
Çalıştılar…
Ürettiler…
Devletine bağlı, milletine sadık yaşadılar.
Çünkü onlar kaybedilmiş toprakların hüznünü taşısalar da, umutlarını hiçbir zaman kaybetmediler.
Arefe günü mezarlıkta annemle yaptığım o ziyaret bana bir şeyi daha gösterdi:
Bazı mezarlar sadece insanları değil, bir milletin göç yollarını da içinde saklıyor.
Ve şimdi biliyorum…
“Macır” denilen şey sadece bir isim değildir.
Bu bir geçmiştir…
Bu bir hafızadır…
Bu bir mücadeledir…
Ve nesilden nesile taşınan bir gururdur.
Strateji Uzmanı, Gazeteci ve Yazar
Gökalp Şentürk
