Türk Dünyası ve Akraba Topluluklara Bakış

Balkanlarda Bosna'dan başlayıp, Sancak, Kosova, Makedonya ve Türkiye üzerinden Kafkasya ve Türkistan'ın nihayetinde Moğolistan ve Çin'in içlerine kadar hemen hemen kesintisiz bir şekilde uzanan sahada, çeşitli bağımsız, yarı bağımsız ya da bağımsızlığını henüz kazanamayan çeşitli Türk toplulukları yaşamaktadır.

Kurtarıcı ve kurucu önderimiz Mustafa Kemal Atatürk’ün, 1933 yılında, Cumhuriyet’in 10. yılında etkinliklerinde, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Rusya’nın egemenliği altındaki esir Türkler ile ilgili yaptığı açıklamada:

"Bugün Sovyetler Birliği dostumuzdur, komşumuzdur, müttefikimizdir. Bu dostluğa ihtiyacımız vardır. Fakat yarın ne olacağını kimse bugünden kestiremez. Tıpkı Osmanlı gibi, tıpkı Avusturya-Macaristan gibi parçalanabilir, ufalanabilir.

Bugün elinde sımsıkı tuttuğu milletler avuçlarından kaçabilirler. Dünya yeni bir dengeye ulaşabilir. İşte o zaman Türkiye ne yapacağını bilmelidir. Bizim dostumuzun idaresinde dili bir, inancı bir, özü bir kardeşlerimiz vardır. Onlara sahip çıkmaya hazır olmalıyız.

Hazır olmak yalnız o günü susup beklemek değildir. Hazırlanmak lazımdır. Milletler buna nasıl hazırlanır? Manevî köprülerini sağlam tutarak. Dil bir köprüdür. Tarih bir köprüdür. Köklerimize inmeli ve olayların böldüğü tarihimiz içinde bütünleşmeliyiz. Onların (Dış Türklerin) bize yaklaşmasını bekleyemeyiz. Bizim onlara yaklaşmamız gerekli." Demiştir.

 Atatürk bu sözleri 1933 yılında söylemiştir. Atatürk, bu tarihten 58 yıl sonra olacakları bilmiş, Sovyetler Birliği’nin bir gün dağılacağını görmüş ve Türk devlet yöneticilerini bu konuda hazırlıklı olmalarını işaret etmiştir. Bu ifadeler Atatürk’ün ileri görüşlülüğünü göstermesi bakımından önemlidir.

Maalesef Türk Devletleri bağımsızlığını kazandığında, Türkiye Türkleri olarak bizler hazırlıksızdık.

Mihail Gorbaçov, 25 Aralık 1991'de Sovyetler Birliği başkanlığından istifa etti. Aynı gün Sovyetler Birliği sona erdi. Türk Devletleri (Azerbaycan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan) başta olmak 16 devlet, 26 Aralık 1991'de özgürlüğüne kavuştu.

Özgürlüğüne kavuşan, tam bağımsızlığını kazanan Türk devletlerine, Türk Cumhuriyetleri Devletleri diyoruz.

Türk Devletleri ve Türk Akraba Toplulukları

“Türk Devletleri” ve “Türk Akraba Toplulukları” kavramları hem uluslararası siyasette hem de kültür ve diaspora politikalarında sıkça geçen ama zaman zaman karıştırılan iki ayrı terimdir.

Türk Devletleri topluluğu: Türk Devletleri Teşkilatı (TDT)’na üye olan bağımsız Türk Cumhuriyetlerini ifade eder. TDT’na, Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan olmak üzere 5 ülke tam üyelerdir.

Türkmenistan, Macaristan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti de gözlemci ülkelerdir. Buna göre; Türk Devletler Topluluğu 5+3 =8 ülkeden oluşmaktadır.

Türk devletlerinin oluşturduğu şimdilik 8 ülkeden meydana gelen bu oluşuma, Türk Devletleri Teşkilatı adı verilmektedir.

Türk Dünyası

Türk Dünyası nüfusu ≈ 300 milyon kişidir. Türk Devletleri toplam yüzölçümü ≈ 12 milyon km²’dir. Akraba topluluklarıyla birlikte Türk coğrafyası Adriyatikken Çin Setti’ne kadar uzanmaktadır.

İlkemiz: “dilde, fikirde ve işte birlik” olmalıdır.

Türk Devletleri Teşkilatına mensup Türk Devletlerinin birlik halinde kalkınması için yapılacak çalışmalarda, 1851-1914 yılları arasında yaşamış Kırımlı Gaspıralı İsmail Bey’in "dilde, fikirde ve işte birlik" ilkesi benimsenmelidir.

Gaspıralı İsmail’in bu özlü sözü, Türk devletler topluluğunun ana felsefesi olmalıdır. Bu ülkünün benimsendiğini görüyoruz. Türk Devletler topluluğu arasında Alfabe birliğinin sağlanması ile ortak tarih dersi kitaplarının hazırlanmasını olumlu görmekteyiz.

Türk Devletler topluluğunun Turan ülkeleri topluluğuna dönüşmesini, Turan Ordusu’nun kurulmasını kendi menfaatine ters gören emperyalist güçlerin her zaman araya fitne ve fesat tohumları ekeceğini, ekmekte olduğunun farkındayız.

Türk Akraba Toplulukları …

Türk Akraba Toplulukları: Bağımsız bir Türk devleti olmayan; fakat etnik, dilsel, kültürel veya tarihî olarak Türk kökenli toplulukları ifade eder. 30’a yakın ülkede 20’den fazla Türk akraba topluluğu bulunmaktadır.

Ortaokul ve lise yıllarında, bütün Türklerin Müslüman olduğunu zannediyordum. Çünkü gördüğüm her Türk Müslüman’dı. Türk demek Müslüman demek diye biliyordum. Üniversiteye geldiğimde, “Türk demek Müslüman demek” olmadığını öğrendim.

İslam bir din, din bir inanç, Türklük ise bir ulusal kültür ve kimlik olduğunun farkına varmak için Üniversiteden rahmetli hocam Prof. Dr. Mustafa KAFALI’nın öğrencisi olmak lazımmış.

Her Müslüman Türk olmadığı gibi, her Türk’te Müslüman değildir. Hintli Müslüman, Arap Müslüman olduğu gibi; Müslüman Türk, Ortadoks Türk veya Yahudi Türk’te olabiliyor.

Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığının, Türkiye’nin Bükreş Büyükelçisi Volkan BOZKIR ve Köstence Başkonsolosu Hayati SOYSAL’ın görevlendirmeleriyle; Romanya Demokrat Birliği başkanı Osman FEDBİ’nin, Romanya Türk-Müslüman Tatar Demokratik Birliği başkanı Nejat SALİ’nin destekleriyle; Romanya Atatürk Gençlik Teşkilatı ve Romanya İsmail Gaspıralı Gençlik Teşkilatı ev sahipliğinde Türk Dünyası Gençlik Liderleri Kurultayı’nı 1999 yılında Romanya’nın Köstence’de vilayetinde gerçekleştirdik.

Atatürk Gençlik Teşkilatı Başkanı Feizi Aisel (Aysel Fevzi) Türkoloji Bölümünden, İsmail Gaspıralı Gençlik Teşkilatı Başkanı Aledin Amet’de Tarih Fakültesinden öğrencimdi.

“Türk Dünyası Gençlik Liderleri Kurultayı”nda gördük ki gelen Türk gençlik liderlerinin hepsi Müslüman değildi. Moldova’dan gelen Gagauz (Gökoğuz) Gençlik Lideri Ortodoks Hıristiyan, Macar (Hun) Türkleri Gençlik Lideri Atilla Katolik Hıristiyan’dı.

Afganistan’dan gelen Müslüman Türkmen Gençlik Lideri Mustafa Kemal MAHDUM,  Rusya içlerinden gelen Musevi Türk Gençlik Lideri, yine Rusya içlerinden gelen Tengrici inancında olan Türk Gençlik lideri ile tanıştık, görüştük ve konuştuk.

İngilizcenin yanına Romence, Arapça ve Farsça bilsem de Rusya’dan gelenlerle iletişim kurmada zorlandım. Onlar Türkçe, İngilizce, Romence bilmiyorlar ben de Rusça bilmiyordum.

Türk Dünyası ile aramızda ortak iletişim dilimizin olmamasına üzüldüm. Çoğu Türkçe bilmiyor. Türk Devletleri arasında ortak alfabe oluşturulması gerektiğine 1999 tarihinde inandım.

 Türk Dünyası Gençlik Liderleri Kurultayı, Türk Dünyasını, Türk Dünyası Gençlik liderlerini tanıma, Müslüman olmayan Türklerle görüşme, Türk Dünyası hakkında fikir alışverişinde bulunma imkânı vermesi açısından da bana önemli bir tecrübeler kazandırmıştır.

Türk Dünyası arasında ülkümüz: “dilde, fikirde ve işte birlik” olsun.

Dileğim: Türklerin kıl çadırları otağa dönsün, ala çuvalları dik dursun. Tanrı Türk’ü korusun ve yüceltsin.

Namık Kemal YILDIZ