Suriye’nin Önündeki Zorlu Süreçler ve Yeniden Yapılanma Sürecine Dair Gözlem ve Öneri Raporu

SURİYE’NİN ÖNÜNDEKİ ZORLU SÜREÇLER VE YENİDEN YAPILANMA SÜRECİNE DAİR GÖZLEM VE ÖNERİ RAPORU

T.C. İLGİLİ MAKAMINA SUNULMAK ÜZERE

Tarih: 25 Mayıs 2025

Yer: İstanbul

Hazırlayan: Ahmet AĞCA

Beydili Türkmen Derneği"

Yönetim Kurulu Başkanı

1. GİRİŞ

Beydili" Türkmen Derneği" olarak, sahadan edindiğimiz gözlemler, bölge halkıyla yapılan istişare

toplantıları ve Suriye’deki mevcut yönetsel-sosyal yapı üzerine yapılan analizler doğrultusunda

hazırlanan bu rapor, kamu makamlarımızın dikkatine sunulmaktadır. Suriye’nin yeniden

yapılandırılma süreç", yalnızca fizik" değil; aynı zamanda zihinsel, yönetsel ve toplumsal açıdan

çok katmanlı bir değişim" gerektirmektedir.

2. MEVCUT DURUM TESPİTLERİ VE YAPILMASI GEREKENLER

Suriye’nin önünde çok uzun ve zorlu bir süreç vardır. Bu süreç, yalnızca çatışmaların sona

ermesiyle değil, aynı zamanda halkın devlete ve birbirine güven duyduğu, hakkaniyetin tesis

edildiği bir yapının inşasıyla tamamlanabilir.

Güncellenmesi gereken zihniyetler, ülkenin geleceği önünde en büyük engel konumundadır.

Otoriter, dışlayıcı ve tekçi anlayışlar artık yerin" katılımcı, çoğulcu ve insan haklarına dayalı bir

yönetime bırakmalıdır.

Adam kayırma sisteminin sona erdirilmesi, kamuya güvenin yeniden kazanılmasında kritik bir rol

oynamaktadır. Liyakat esasına dayalı atama, terfi ve görevlendirmeler yeni dönemin temel taşları

olmalıdır.

Grupçuluk zihniyetinden uzaklaşılması gerekmektedir. Mezhepsel, etnik ya da siyai farklılıklar;

ayrıştırıcı değil, birleştirici unsurlar olarak ele alınmalı; tüm kesimler eşit yurttaşlık anlayışıyla

kapsanmalıdır.

İdeolojik ayrılıkların ortadan kaldırılması ve hiçbir görüşün ya da yapının halka zorla

dayatılmaması, toplumsal barışın tesis" açısından elzemdir. Fikir ve ifade özgürlüğü güvence altına

alınmalı, herkesin özgürce konuşabildiği bir kamu iklim" sağlanmalıdır.

Genel olarak güvenlik müesseselerinde reforma gidilmelidir. Halkı baskılayan değil, halkın

güvenliğin" sağlayan bir güvenlik yapısı inşa edilmelidir. Hukuka ve insan haklarına dayalı yen"

güvenlik konsept" oluşturulmalı, denetim mekanizmaları şeffaflaştırılmalıdır.

Baas döneminden kalan rüşvet, işkence, baskı altında olmayan bir suçu varmış gibi itirafa zorlama

gibi uygulamaların tamamı geçmişte kalmalıdır. Bu alışkanlıkların yeniden hayat bulmasına

müsaade edilmemeli, bu tür uygulamalarla mücadelede sıfır tolerans ilkesi benimsenmelidir.

Toplumun tüm kesimler", "ster mevcut yönetime yakın "ster muhalif olsun, düşüncelerini özgürce

ifade edebilmelidir. Katılım, eleştiri ve öner" mekanizmaları yaygınlaştırılarak devlet-halk ilişkisi

güçlendirilmelidir.

Hiçbir ideoloji, inanç ya da anlayış halka dayatılmamalıdır. Devlet, tüm vatandaşlara eşit

yaklaşmalı ve yönetsel meşruiyetini halkın rızasından almalıdır.

3. GÜVENLİK, İLETİŞİM VE ULUSLARARASI ALGILAR

Özellikle güvenlik birimlerine yüksek hassasiyetle yaklaşılmalıdır. Suriye’de yaşanan en küçük bir

güvenlik ihlal" bile sosyal medyada ve uluslararası basında geniş yankı bulabilmektedir. Bu

nedenle, kurumlar arası eşgüdümle çalışan, hesap verebilir, halka karşı sorumluluğu esas alan bir

güvenlik mekanizması kurulmalıdır.

61 yıllık totaliter sistemin yalnızca siyasi olarak sona erdirilmesi yeterli değildir. Bu sistemin

toplumsal hafızadaki izlerinin de silinmesi gerekmektedir. Yen" dönem, adalet, şeffaflık ve

toplumsal uzlaşı üzerine inşa edilmelidir.

4. ABD YAPTIRIMLARININ KALDIRILMASI VE FIRSAT PENCERESİ

ABD yaptırımlarının altı aylığına askıya alınması, Suriye için önemli bir fırsattır. Bu dönem, reform

sürecinin başlatılması, topluma güven verilmesi ve ülkenin yeniden yapılandırılmasına dönük

somut adımların atılması açısından stratejik bir fırsat penceresi sunmaktadır. Bu süreç "y"

değerlendirilmeli ve iç barışın sağlanması adına tüm toplumsal kesimlerin desteği alınmalıdır.

5. KAPSAYICI BİR YAKLAŞIMIN GEREKLİLİĞİ

Bu sürecin başarısı, ülkedeki tüm renklerin, farklı toplulukların ve siyasal duruşların sürece dahil

edilmesiyle mümkündür. Hiçbir kesim dışlanmamalı, hiçbir topluluk görmezden gelinmemelidir.

Ancak bu şekilde gerçek anlamda barış, güvenlik ve refah inşa edilebilir.

Rapor kamu makamlarımızın değerlendirmesine arz edilmiştir.

Saygılarımızla

Ahmet AĞCA

Beydili Türkmen Derneği

Yönetim Kurulu Başkanı

25.05.2025 – İstanbul