Otizmli Çocuklara SUBÜ’de Bilimsel Destek: Egzersiz ve Atla Terapi Umut Oluyor

Otizmli Çocuklara SUBÜ’de Bilimsel Destek: Egzersiz ve Atla Terapi Umut Oluyor
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nde yürütülen çalışmalar kapsamında özel gereksinimli ve tipik gelişim gösteren çocukların temel motor becerileri bilimsel testlerle belirleniyor. Elde edilen veriler doğrultusunda egzersiz, spor ve hipoterapi gibi alternatif destek programları uygulanarak çocukların fiziksel ve sosyal gelişimleri destekleniyor.
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Otizm Araştırmaları Merkezi ile Egzersiz ve Spor Bilimleri Araştırma ve Uygulama Merkezi (ESPAM) iş birliğiyle yürütülen çalışmalarda çocukların kuvvet, dayanıklılık, sürat, koordinasyon ve esneklik seviyeleri ölçülerek gelişimlerine uygun antrenman programları hazırlanıyor.
Program kapsamında çocukların önce mevcut fiziksel ve motor gelişim durumları analiz ediliyor, ardından eksik görülen alanlarda bireysel gelişim planları oluşturuluyor. Uzmanlar, bu çalışmalar sayesinde çocukların yalnızca fiziksel becerilerinin değil aynı zamanda sosyal yaşam becerilerinin ve özgüvenlerinin de güçlendiğini belirtiyor. Merkezde yürütülen eğitimler hem bilgisayar destekli programlar hem de fiziksel egzersiz uygulamalarıyla destekleniyor.
Uygulanan programların önemli bir bölümünü ise hipoterapi (at destekli terapi) ve binicilik atölyeleri oluşturuyor. Çocuklar binicilik çalışmalarına başlamadan önce kapsamlı testlerden geçirilirken, elde edilen veriler doğrultusunda at üzerinde denge, duruş ve koordinasyon becerilerini geliştirmeye yönelik egzersizler planlanıyor.
Uzmanlara göre at üzerinde yapılan çalışmalar çocukların motor gelişimini desteklerken psikolojik açıdan da önemli kazanımlar sağlıyor. Hipoterapinin özellikle denge, koordinasyon ve kas kontrolü üzerinde etkili olduğu, atın hareketlerinin çocukların vücuduna doğal bir ritim kazandırarak kinestetik zekânın gelişimine katkı sağladığı ifade ediliyor. Ayrıca binicilik sporunun çocuklarda özgüven, liderlik duygusu ve korkularla baş etme becerilerini geliştirdiği belirtiliyor.
Programda yalnızca otizmli çocuklar değil, farklı özel gereksinimlere sahip bireyler de yer alıyor. Özellikle Multiple Skleroz (MS) hastalığı bulunan bireylerle yapılan temaslı biniş çalışmalarında fizyoterapistlerin de yer aldığı ekipler tarafından kas koordinasyonunu artırmaya yönelik uygulamalar gerçekleştiriliyor. Atın ritmik hareketlerinden gelen uyarıların öğrencilerin kaslarına olumlu sinyaller gönderdiği ve bunun duruş bozukluklarının düzelmesine katkı sağladığı kaydediliyor.
Sakarya Bilimleri Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Rekreasyon Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nurgül Tezcan, yaptığı açıklamada, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nin bu alanda öncü bir misyona sahip olduğunu söyledi.
Tezcan, “Devlet üniversiteleri arasında Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, otizmli çocuklara yönelik bu tür kapsamlı bir uygulamayı hayata geçiren öncü üniversitelerden biri olmanın gururunu yaşıyor. Araştırma merkezimiz çerçevesinde çocuklarımıza temel eğitimler veriyoruz ve bu süreçte üniversitemizin desteği büyük önem taşıyor.” dedi.
Otizm Araştırmaları Merkezi ile ESPAM iş birliğinde çocukların önce temel motor becerilerinin test edildiğini belirten Tezcan, “Bu testler doğrultusunda özellikle küçük yaş gruplarında temel yaşam becerilerini güçlendirmeye yönelik eğitimler planlıyoruz. Çocuklarımız hem bilgisayar destekli hem de fiziksel eğitimler alıyor. Ölçümler sayesinde gelişimlerini düzenli olarak takip edebiliyoruz.” diye konuştu.
Alternatif destek programlarının da uygulandığını dile getiren Tezcan, hipoterapinin bu programların önemli bir parçası olduğunu vurguladı.
Tezcan, “Hipoterapi, öncelikli alanlarımızdan biri. Atlarla kurulan iletişim özellikle otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda davranış kontrolü, motor gelişim ve sosyal etkileşim açısından önemli kazanımlar sağlıyor. Atla terapi sayesinde çocukların hem motorik özellikleri güçleniyor hem de psikolojik ve sosyal becerilerinde ilerleme gözlemliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Otizmli bir çocuğun babası Hüseyin Deniz de üniversite bünyesinde verilen eğitimlerin çocuklarının gelişimine önemli katkı sağladığını belirtti.
Deniz, “Üniversitemiz bünyesindeki araştırma merkezinde çocuğumuz haftanın belirli günlerinde hareket eğitimi ve hipoterapi olmak üzere çeşitli eğitimler alıyor. Bu eğitimlerin tamamen ücretsiz olması da aileler için büyük bir destek.” dedi.
Eğitim sürecinde çocuğunun çevresel farkındalığında ve günlük yaşam becerilerinde önemli gelişmeler gözlemlediklerini ifade eden Deniz, “El-göz koordinasyonunda ve günlük yaşam becerilerinde ilerleme görüyoruz. Daha önce zorlandığı bazı işleri artık kendi başına daha rahat yapabiliyor.” diye konuştu.
Atlı terapinin çocuklar üzerinde farklı bir etki oluşturduğunu belirten Deniz, çocuk ile at arasında güçlü bir bağ oluştuğunu dile getirdi.
Deniz, “At ile çocuk arasında farklı bir bağ oluştuğunu düşünüyoruz. Çocuğumuz da bundan büyük keyif alıyor. Hatta evde bile ata binmek istediği için bazen sırtımıza alıp atçılık oyunu oynuyoruz.” ifadelerini kullandı.
Deniz, çocuklarında 2 yaşına kadar herhangi bir gelişim sorunu görülmediğini ancak daha sonra bir duraksama ve gerileme süreci yaşadıklarını belirterek, bu dönemin pandemi sürecine denk gelmesinin gelişimi olumsuz etkilediğini sözlerine ekledi.