KARİKATÜR AKIMI: Dijital Bir TUZAK Mı?
Ömer Karataş
karatasomer@gmail.com -
Sanal dünyanın yeni 'girdabı' bu kez bizi karikatürlerle içine çekiyor.
Son günlerde herkes birer çizgi film karakteri gibi karşımıza çıkıyor.
Yapay zekaya "Hakkımdaki her şeyi kullan ve beni çiz" demek, ilk bakışta sadece masum bir oyun gibi durabilir. Fakat sormadan edemiyorum: Birkaç dakikalık bir tebessüm, ömür boyu taşınacak bir veri imzasının bedeli olabilir mi?
İlk bakışta masum bir eğlence gibi duran bu akım; aslında arka planda devasa bir veri toplama operasyonuna hizmet ediyor.
"Daha İyi Sonuç" Uğruna Paylaşılan Hayatlar
Yapay zekâdan daha "isabetli" bir karikatür elde etmek isteyen kullanıcılar, şu bilgileri sisteme kendi elleriyle yüklüyor:
- Fotoğraflarını,
- Mesleki detaylarını,
- Hobilerini,
- Ve hatta en mahrem kişisel bilgilerini...
İnsanlar bu tür viral akımlarda çoğu zaman olası sonuçları düşünmeden, sadece "trendlere ayak uydurma" güdüsüyle hareket ediyor.
Oysa sisteme bir kez girilen bu verilerin tamamen silineceğine dair hiçbir garanti yok.
Aksine bu görüntüler; yapay zekâ modellerinin eğitilmesi için depolanabiliyor ve üçüncü taraflarla paylaşılabiliyor.
Unutmayın; algoritmalar unutmaz, sadece biriktirir.
Biyometrik Verileriniz Sessizce Çalınıyor Olabilir
Bu akımın en sinsi tehlikesi, yüz hatlarımızı içeren biyometrik verilerimizdir.
Karikatür üreten algoritmalar; yüz hatlarını, mimikleri ve hatta yaşınızı en ince detayına kadar analiz ediyor.
Biyometrik veriler, bir kişinin benzersiz kimliğini belirleyen en hassas bilgilerdir. Ele geçirilmesi durumunda;
- "Deepfake" üretiminden,
- Kimlik hırsızlığına kadar...
Geniş bir yelpazede kötü niyetli amaçlarla kullanılabilir.
Hayati Uyarı: Şifrenizi değiştirebilirsiniz ancak biyometrik kimliğinizi değiştiremezsiniz.
Algoritmik Profilleme ve "Kara Kutu" Tehlikesi
Yapay zekâ sistemleri sadece resim çizmiyor; paylaştığınız verilerden yola çıkarak sosyal konumunuz ve yaşam alışkanlıklarınız üzerine tahminler yapıyor.
Bu süreç, "algoritmik kara kutu" olarak adlandırılan karmaşık kararlara dayanıyor.
Farkında olmadan bir profilin içine dahil ediliyor olabilirsiniz. Gelecekte;
- Karşınıza çıkacak reklamlardan,
- İş başvurularınıza kadar...
Pek çok alanda bu görünmez sınıflandırmalara tabi tutuluyor olabilirsiniz.
Dijital Bilinçle Hareket Etmeliyiz
Kocaeli Bağımlılıkla Mücadele ve Rehabilitasyon Derneği olarak bizler; her türlü bağımlılıkla olduğu gibi bilinçsiz dijital tüketimle de mücadele ediyoruz.
Birçok akım, dijital ayak izlerimizi kalıcı hale getirmek için kurgulanıyor.
Bu akıma katılmak isteyenlere son tavsiyem:
- Yüksek çözünürlüklü gerçek fotoğraflar yüklemekten kaçının.
- Mümkünse OpenAI’ın sunduğu "geçici sohbet" modunu kullanın.
- Gizlilik ayarlarınızı mutlaka gözden geçirin.
En önemlisi, şu soruyu kendimize sormalıyız:
"Birkaç dakikalık viral bir eğlence, ömür boyu mahremiyetimi riske atmaya değer mi?"
